Porozmawiajmy dzisiaj o malutkich nasionach chia, które chętnie pojawiają się w przepisach osób zdrowo odżywiających się i eksperymentujących w kuchni, zwłaszcza wegetariańskiej. Nasiona chia były nieodłącznym elementem diety plemion azteckich. Później w latach 80-90tych w USA zaczęto wykorzystywać je do wypieków, a w ostatnich latach naszych czasów mówi się wiele o ich zdrowotnych właściwościach.
Skąd pozyskiwane są nasiona chia?
Nasiona chia, zwane również szałwią hiszpańską pochodzą z południowego i środkowego Meksyku i Gwatemali. Na tych terenach krążyła informacja, że łyżka nasion może zapewnić energię na 24h dla jednego człowieka. Z racjonalnego punktu widzenia jest to oczywiście niemożliwe, ale coś sprawia, że te drobne nasiona nie bez powodu są tak gloryfikowane.
Fakty
Nasiona wykazują wysoki potencjał antyoksydacyjny, zawierają sporo kwasów omega-3, które stanowią niezbędny element zdrowej diety. Mają więcej białka i błonnika, niż większość ziaren.
Właściwości nasion chia
Chia zawierają wiele cennych składników:
- kwasy omega 3 (w tym ALA),
- najważniejsze minerały: cynk, wapń (ważna informacja dla osób, które nie spożywają nabiału!), miedź, magnez, mangan,
- witaminy B2, B3, C,
- rozpuszczalny błonnik (pomocne w zaparciach),
- przeciwutleniacze dla zachowania młodości (w tym: flawonoidy i kwasy fenolowe),
Kompleks tych elementów może być przydatny w leczeniu otyłości, chorób serca, cukrzycy, a przede wszystkim profilaktyki zdrowia (1).
Korzyści zdrowotne spożywania nasion Chia:
Możliwy wzrost wytrzymałości fizycznej
Nasiona chia to produkt o wysokim potencjale energetycznym w przeliczeniu na masę w porównaniu do pełnych ziaren typu: owies, żyto, jęczmień. Dzięki zawartości tłuszczu zapewnia stabilność glukozy, co jest niezbędne w trakcie długotrwałego wysiłku.
Sprzyjają nawodnieniu i utrzymaniu właściwej gospodarki elektrolitowej
Nasiona chia mają właściwości higroskopijne, a więc wiążą wodę, co znaczy tyle, że sprzyjają utrzymywaniu właściwego nawodnienia (pamiętajmy, że nasze ciało składa się w większości z wody i niewielki ubytek może dawać objawy zmęczenia czy bólu głowy!). Nasiona mogą chłonąć wodę w ilości 12 krotności swojej masy (np. 10g chia może zatrzymać 120g wody!). Ta cecha pozwala przedłużyć nawodnienie oraz zatrzymanie elektrolitów w ciele, zwłaszcza podczas wysiłku, które wiąże się z wysoką potliwością.
Chia – Korzystny wpływ na układ krążenia
Jedno z badań wykazało, że nasiona chia mogą sprzyjać obniżeniu ciśnienia krwi. Nie do końca wiadomo, który składnik się do tego przyczynia. Na pewno kompozycja błonnika, kwasów omega-3, przeciwutleniaczy (kwercetyna, kwas chlorogenowy, mirecytyna) i minerałów jest korzystna w kontekście pracy serca i nie tylko. (2)
Regulacja gospodarki glukozowej
Wysoka ilość rozpuszczalnego błonnika sprzyja kontroli cukru we krwi spowalniając rozkład węglowodanów na cukry proste. Uważa się, że wyjątkowa higroskopijna właściwość chia występująca w żołądku po spożyciu, tworzy tzw. “barierę żelową pomiędzy węglowodanami i enzymami trawiennymi”. Spowolnienie konwersji węglowodanów do cukru w organizmie pozwala na powolne i stałe uwalnianie glukozy do krwiobiegu i stałą reakcję na insulinę.
Może sprzyjać utracie wagi
Myślę, że nikogo tutaj nie zaskakuje ten fakt. Jeśli produkt zawiera sporo błonnika, to pomaga on w kontroli głodu i sytości. Chociaż jest to kwestia indywidualna, warto sprawdzić, czy dodanie łyżki nasion chia do codziennej diety pomoże kontrolować głód. Dodatkowo czy pomoże poczuć nasycenie po zjedzonym posiłku, który do tej pory nie generował sygnału: “TAK, JESTEM NAJEDZONY” :-)
Źródła:
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17686832
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4926888/
Autorką tego artykułu jest Karolina Gołaś. Doradca żywieniowy, studentka dietetyki, szczególnie zainteresowana dietetyką sportową oraz kliniczną.