Mikroflora bakteryjna pochwy chroni przed rozwojem infekcji. Składa się z bakterii tlenowych i beztlenowych, a w 1g prawidłowej wydzieliny pochwy znajduje się aż 10^8-10^9 komórek bakterii. Skład mikroflory może się zmieniać, co rodzi ryzyko rozwoju infekcji lub wystąpienia sytuacji, w której niepożądane mikroorganizmy współistniejąc z prawidłową florą będą działały patogennie. Flora pochwy kobiety zmienia się wraz z wiekiem. W okresie płodowym jest jałowa. Po pierwszych 3 tygodniach życia poza łonem flora jest zbliżona do obrazu flory kobiety w wieku rozrodczym. W okresie rozrodczym flora bakteryjna składa się głównie z bakterii kwasu mlekowego. Z kolei w okresie pomenopauzalnym ilość bakterii kwasu mlekowego spada i zaczyna pojawiać się coraz więcej bakterii E.coli. Co ważne, u ponad 20% kobiet stwierdza się obecność drożdżaków Candida. Jak zatem wybrać najlepszy probiotyk ginekologiczny?
Na skład mikroflory pochwy ma nie tylko wpływ wiek kobiety, ale i ogólny stan zdrowotny i odpornościowy kobiety, stan hormonalny, faza cyklu miesiączkowego, choroby ustrojowe (np. cukrzyca), aktywność seksualna, zmiana partnerów seksualnych, higiena osobista i higiena życia seksualnego, zażywane leki i suplementy (głównie antybiotyki i antykoncepcja hormonalna), a nawet ubiór. Czynników jest mnóstwo, ale powyższe są najbardziej powszechne.
PH pochwy jest kwaśne i wynosi 3,5-4,2. Każde odchylenia poza ten zakres może wiązać się z występowaniem niepożądanych mikroorganizmów. Najczęściej dochodzi do bakteryjnej waginozy. Bakteryjna waginoza to obecność patologicznych bakterii w pochwie, co znacząco zwiększa ryzyko stanu zapalnego i podatności na wystąpienie chorób przenoszonych drogą płciową, takich jak HIV, rzeżączka, Chlamydia trachomatis, opryszczka narządów płciowych, zapalenie narządów miednicy, zapalenia układu moczowego, a u kobiet ciężarnych poronienia. Mniejsza ilość pałeczek kwasu mlekowego w pochwie sprzyja bakteryjnemu zapalenia pochwy i wystąpieniu grzybicy. Wówczas kobieta może zaczynać dostrzegać takie objawy jak świąd sromu i pochwy, ból, czy upławy o zmienionych cechach, w tym zapachu. Nie zawsze jednak objawy dają się zauważyć. W każdym przypadku nawet, jeśli nie dostrzega się objawów, a występuje czynnik ryzyka zmiany flory bakteryjnej (np. przyjmowanie antybiotyków) należy odwiedzić lekarza, który zbada biocenozę pochwy i zastosuje odpowiednie leczenie (najczęściej przepisuje się metronidazol ) lub rozważyć probiotyki ginekologiczne.
Dobrym sposobem uniknięcia skutków i wystąpienia waginozy oraz stanu zapalnego jest profilaktyka właśnie za pomocą probiotyków ginekologicznych, które znacznie zmniejszą ryzyko wystąpienia niepożądanych skutków.
Jak działają probiotyki ginekologiczne?
Rolę probiotyków w kontekście flory pochwy omawiano już w XIX wieku. Już wtedy zbadano, że prawidłowa flora bakteryjna składa się głównie z bakterii Lactobacillus. Specyficzne szczepy Lactobacillus mają zdolność do blokowania rozwoju niepożądanych bakterii powodujących np. waginozę bakteryjną. Co więcej, obecnie zauważa się, że probiotyki z grupy Lactobacillus nie tylko blokują rozwój, ale i znacznie zmniejszają ryzyko nawrotu bakteryjnej waginozy. Probiotyk ginekologiczny przywraca równowagę bakteryjną flory pochwy i odpowiednie pH, rozkładając glikogen pochodzący ze złuszczonego nabłonka pochwy do kwasu mlekowego. Poprzez zwiększenie udziału dobrych bakterii flora uzyskuje właściwy stosunek bakterii tlenowych do beztlenowych. Probiotyki mają zdolność do blokowania rozwoju i adhezji (przyłączania się do nabłonka pochwy) patogenów.
Czy probiotyk ginekologiczny jest bezpieczny?
Obecnie nie istnieje sprecyzowana optymalna ilość bakterii probiotycznych dziennie, jednak preparaty takie są bezpieczne. Najczęściej zaleca się stosowanie ilości zalecanych na opakowaniu danego preparatu ginekologicznego. Co więcej, jest małe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
Kiedy zaleca się stosowanie probiotyków dla kobiet?
Jeśli kobieta:
-
jest w wieku pomenopauzalnym,
-
ma osłabiony układ odpornościowy,
-
ma problemy hormonalne, np. niedoczynność tarczycy,
-
często zmienia partnerów seksualnych,
-
zaniedbuje higienę miejsc intymnych,
-
często korzysta z basenów, jacuzzi, kąpielisk,
-
zażywa tabletki antykoncepcyjne, antybiotyki, leki immunosupresyjne,
-
nosi obcisłą lub ze sztucznego materiału bieliznę, która może podrażniać okolice intymne,
to ma podwyższone ryzyko występowania nierównowagi flory bakteryjnej pochwy. Probiotyki ginekologiczne są świetnym narzędziem profilaktycznym w zachowaniu prawidłowej flory bakteryjnej pochwy przy ww. sytuacjach.
Jaki probiotyk ginekologiczny warto kupić?
Nie wystarczy wybrać zwykłego probiotyku, który będzie działać na ogólną florę bakteryjną organizmu człowieka. Probiotyki ginekologiczne są specyficzne ze względu na obecne w nich szczepy, które stricte sprzyjają zachowaniu właściwej flory pochwy. Co więcej, dobry preparat powinien zawierać min. 5mld korzystnych bakterii. Udowodnione korzystne działanie mają głównie szczepy z grupy Lactobacillus i Bifidobacterium:
-
Lactobacillus rhamnosus,
-
Lactobacillus paracasei,
-
Lactobacillus acidophilus,
-
Lactobacillus fermentum,
-
Lactobacillus gasseri.
-
Lactobacillus plantarum,
-
Lactobacillus helveticus,
-
Lactobacillus brevis,
-
Lactobacillus crispatus,
-
Lactobacillus jensenii,
-
Bifidobacterium bifidum.
Warte polecenia probiotyki ginekologiczne to:
- Sanprobi Femi+5 – zawiera szczepy Bifidobacterium bifidum, Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus brevis, Lactobacillus helveticus, Lactobacillus plantarum, Lactobacillus salivarius; chroni przed infekcjami bakteryjnymi i grzybiczymi, np. Candida),
- Estabiom Pregna – probiotyk polecany kobietom w ciąży, zawiera szczepy bakteryjne Lactobacillus rhamnosus oraz Lactobacillus acidophilus, wzbogacony w korzystną inulinę i niezbędną witaminę D3 w zachowaniu odporności),
- Jarro-Dophilus Women – probiotyk zawiera 4 szczepy bakterii Lactobacillus crispatus, Lactobacillus jensenii, Lactobacillus gasseri, Lactobacillus rhamnosus, preparat polecany kobietom aktywnym seksualnie,
- ProBiota Woman – probiotyk zawiera ponad 20mld bakterii wśród których znajdziemy szczepy Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus brevis, Lactobacillus rhamnosus Lactobacilus gasseri, Lactobacillus casei, Lactobacillus salivarius, Lactobacillus plantarum, Bifidobacterium species, Bifidobacterium bifidum; jest szczególnie polecany kobietom z nawracającymi zakażeniami pochwy,
- Lactovaginal – probiotyk zawiera szczep Lactobacillus rhamnosus; polecany profilaktycznie i w stanach zapalnych narządów rodnych.
Źródła:
- https://www.researchgate.net/publication/24254683_Vaginal_Microbiota_and_the_Use_of_Probiotics
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2662373/
- Mikroflora fizjologiczna pochwy Zakażenia w ginekologii i położnictwie, Anna Majewska Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej WUM 2016/17
Autorką tego artykułu jest Karolina Gołaś. Doradca żywieniowy, studentka dietetyki, szczególnie zainteresowana dietetyką sportową oraz kliniczną. Wyznaje holistyczne podejście do człowieka poprzez zdrowe odżywianie, sport, sen, odpoczynek i równowagę psychiczną w celi poprawy sprawności i kondycji, samopoczucia, leczenia chorób dietozależnych i dolegliwości.
Po godzinach miłośniczka treningu siłowego, biegania i wszelkiej aktywności ruchowej. Prowadzi bloga Analityka Dietetyczna, lubi mięso i dobrą kawę ;)