Witamina A – na co wpływa? Kiedy należy ją suplementować?

Witamina A to jedna z podstawowych witamin, rozpuszczalnych w tłuszczach. Jest o wiele mniej popularna niż np. witamina D czy K, natomiast zdecydowanie nie jest mniej od nich ważna. Witamina A wspiera wiele ważnych procesów w organizmie, które wpływają na nasze zdrowie i samopoczucie. Na co wpływa witamina A? Kiedy należy ją suplementować? O tym dowiesz się w poniższym artykule.

Witamina A, a w zasadzie witaminy A, to grupa związków chemicznych, które najczęściej występują w formie retinolu (w pożywieniu pochodzenia zwierzęcego). Witamina A jest odporna na działanie temperatur, jednak warto pamiętać, że spożywając ją z tłuszczami zwłaszcza nienasyconymi, dobrze jest mimo wszystko zwrócić na to uwagę.

Właściwości witaminy A

Witamina A najczęściej kojarzona jest z narządem wzroku i rzeczywiście w tym obszarze jest najbardziej znacząca. Witamina A, a w zasadzie retinol, działa pręciki siatkówki oka zwiększając ich wrażliwość na przyćmione światło, czyli widzenie po zmroku. Ponadto, odpowiednia ilość witaminy A w organizmie spowalnia proces starzenia się oka. Warto pamiętać, że sam beta-karoten, czyli prowitamina A, nie ma takiego działania.

Witamina A wspiera funkcjonowanie systemu odpornościowego – jest zaangażowana w produkcję i funkcjonowanie białych krwinek, które odpowiadają za ochronę przez patogenami. Odpowiedni poziom witaminy A w organizmie poprawia również szybkość dochodzenia do zdrowia.

Witamina A ma również swój udział w walce z trądzikiem – tym poważnym i przewlekłym. Badania sugerują, że witamina A doskonale radzi sobie ze zwalczaniem wyprysków, stąd też częsta zawartość jej w kremach na trądzik.

Witamina A wspiera również zdrowie kości zarówno w trakcie rozwoju, jak i później – dotyczy to wzrostu i rozwoju kości, wzmacniania żuchwy i zapobiegania tworzeniu się krzywego zgryzu.

Jako że karetonoidy są przeciwutleniaczami, mówi się również o działaniu przeciwnowotworowym witaminy A, jednak warto zwrócić uwagę na formę witaminy oraz jej dawki.

W czym występuje witamina A?

Najwięcej witaminy A znajdziemy w źródłach zwierzęcych – jest ona bardziej biodostępna niż taka, spożywana ze źródeł roślinnych. Przykładowe, najlepsze źródła to:

• Wątróbka (wołowa, jagnięca)
• Olej z wątroby dorsza
• Makrela
• Łosoś
• Tuńczyk
• Masło
• Sery (cheddar, camembert, roquefort)
• Żółtko jaja
• Słodki ziemniak
• Jarmuż
• Dynia
• Marchew
• Papryka czerwona
• Szpinak

Witamina A – niedobór

Jako że witamina A nie jest popularna, warto zapoznać się z objawami występującymi przy jej niedoborach. Mówi się, że najbardziej narażone są kobiety w ciąży, karmiące, niemowlęta oraz dzieci – powinno się jednak rozszerzyć tę grupę o całą populację, ponieważ nie każdy ma odpowiednią dietę, która zapewniałaby odpowiednie poziomy witaminy A. Jako potwierdzenie możliwości wystąpienia niedoborów u każdego, warto przytoczyć pewną ciekawostkę. Jak wspominałam wcześniej, mamy możliwość konwersji karetonoidów ze źródeł roślinnych do aktywnej formy witaminy A, jednak ten proces może być zaburzony przez wiele czynników, a najpopularniejszym z nich jest zaburzenie pracy tarczycy.

Przy niskiej ilości hormonów tarczycy, konwersja zachodzi bardzo słabo albo wcale, co może objawiać się np. pomarańczową skórą przy spożywaniu dużej ilości warzyw i owoców bogatych w karoteny. Zaburzenia pracy tarczycy dotyczą sporej części populacji, zatem z pewnością ona wlicza się do grup ryzyka niedoborów witaminy A. Jest to tylko jeden z wielu czynników, powodujących powstawanie niedoborów, natomiast wspominam o najpopularniejszym, aby nakreślić problem.

Jak zatem objawiają się niedobory witaminy A?

Najbardziej popularnym objawem, który zwykle kojarzony jest z niedoborem witaminy A, jest kurza ślepota. Objawia się ona niedowidzeniem po zmroku, mniejszą ostrością widzenia i problemem z adaptacją wzroku w ciemnościach.

Będąc z tematyce oczu, z pewnością można również zwrócić uwagę na problem suchego oka, a nawet niemożność produkcji łez.

Witamina A związana jest również ze skórą – jest bardzo istotna przy jej tworzeniu oraz procesach naprawczych, stąd też jej niedobory będą objawiać się suchością skóry oraz wszelkimi problemami w tym obszarze (jak np. egzema, piekąca czy swędząca skóra i inne). Przy niedoborach witaminy A częściej pojawia się też trądzik.

Niedobory witaminy A mogą objawiać się również w zakresie płodności – badania pokazują, że niski poziom witaminy A w organizmie wiąże się z problemem z zajściem w ciążę oraz później z wadami płodu.

Witamina A jest także związana z kośćmi, ich rozwojem oraz siłą. Niedobory skorelowane są ze słabym wzrostem oraz częstszymi złamaniami.

Z racji tego, że witamina A odpowiada za wiele procesów odpornościowych, jej niski poziom w powoduje, że organizm jest słabszy, gorzej broni się przed infekcjami, a i nawet rany wolniej się goją.

Jak widać, niepozorna witamina A wiąże się z wieloma aspektami w organizmie, stąd też warto zadbać o jej poziom i nie zapominać o jej udziale w diecie czy też suplementacji.

Jakie suplementy z witaminą A kupić?

Suplementy z witaminą A powinny zostać dobrane pod okiem specjalisty. Dobrze jest zadbać o suplementację w trakcie przyjmowania wysokich dawek witaminy D. Witaminę A warto przyjmować z dala od żelaza czy też miedzi.

Polecanym suplementem zawierającym witaminę A jest z pewnością produkt firmy Now. Witamina A firmy Now zawiera witaminę A z wątroby rybiej, czyli jednego z najlepszych źródeł jej występowania. Dodatkowo, kapsułka jest w formie żelowej i została uzupełniona olejem, dzięki czemu wchłanialność jest o wiele lepsza. Dzięki temu, że nie zawiera żadnych szkodliwych substancji, jest odpowiednia do spożywania regularnie. Wysoka dawka i dobra przyswajalność gwarantują dobre działanie witaminy A w organizmie. Warto skonsultować swój wybór ze specjalistą.

Autorka, Sylwia Lelonek, właścicielka bloga livethenature.com. Zawodowo i hobbystycznie zajmuje się dietetyką kliniczną i wszelkimi aspektami związanymi ze zdrowym stylem życia. Na co dzień studiuje, a wszystkie weekendy wypełnione ma szkoleniami i kursami. Wolny czas spędza zawsze aktywnie. Entuzjastka alternatywnych rozwiązań żywieniowych, na temat których czerpie wiedzę z książek oraz najnowszych wyników badań.