Teraz czytasz
Zaawansowane produkty glikacji białek (AGE)

Zaawansowane produkty glikacji białek (AGE)

age

Zaawansowane produkty glikacji białek (AGE = advanced glycation end products) to związki, które powstają w procesie przetwarzania żywności, a także substancje, które nasz organizm sam wytworzy. Związki te powstają w wyniku reakcji białek z cukrami. Zdrowy organizm potrafi usunąć je z obu źródeł. 

Dlaczego powinniśmy bać się AGE?

Jeśli stężenie AGE w organizmie staje się nadmierne, może to spowodować uszkodzenie niemalże każdej komórki, tkanki i narządu (1). Co więcej, wywołują one chroniczny, chociaż stosunkowo niski stan zapalny, przez co spada zdolność organizmu do samoregeneracji i walki z niepożądanymi substancjami, patogenami. To tak, jakbyśmy codziennie drapali się w miejscu, gdzie nas swędzi. Drapiemy się dzisiaj, jutro, pojutrze, a skóra staje się coraz bardziej zaczerwieniona, aż w końcu pojawia się krew. Analogicznie działa na nasz organizm sytuacja, gdy mamy “w sobie” stany zapalne na skutek nadmiernych ilości AGE.

Jakie sytuacje powodują wzmożoną glikację (wytwarzanie AGE) w naszym organizmie?

  • jedzenie przetworzonej żywności, która wyzwala szkodliwe wolne rodniki,
  • niedostateczne spożywanie antyoksydantów (m.in. selen), które mają za zadanie zmniejszać aktywność wolnych rodników w organizmie,
  • niedostateczna produkcja antyoksydantów (glutation),
  • problem z detoksem w organizmie,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej,
  • wahania poziomu cukru we krwi, insulinooporność,
  • zaburzenia pracy nerek, wątroby, stany zapalne wątroby.

W jaki sposób AGE działają w naszym organizmie?

AGE wiążą się z receptorami zwanymi RAGE (2). Receptory poprzez interakcje z białkami naszego ciała zmieniają ich strukturę i funkcje. Ekspresja receptorów (RAGE) powoduje modulację układu odpornościowego, w wyniku której pojawiają się m.in. cytokiny prozapalne (w skrócie – stan zapalny). Czy teraz jest jasne, dlaczego wysokie stężenie AGE w naszym organizmie należy kojarzyć z wieloma chorobami przewlekłymi?

    Jaki jest związek AGE ze stanem zdrowia?

    Udowodniono, że produkty glikacji białek (AGE) mogą przyspieszać rozwój wielu chorób przewlekłych takich, jak:

    • cukrzyca typu 2 (3),
    • wysokie ciśnienie i problemy sercowo-naczyniowe (4),
    • niewydolność nerek (5),
    • choroba Alzheimera (6),
    • alergie i choroby o podłożu autoimmunologicznym (7),
    • choroby zapalne jelit – choroba Leśniowskiego-Crohna, colitis ulcerosa (8),
    • i wiele, wiele innych.

    Jak unikać AGE?

    Dobrą informacją dla nas jest fakt, że możemy unikać AGE z żywności. Dzięki temu znacznie obniżymy stan zapalny. Badania na zwierzętach sugerują nawet, że poprzez ograniczenie spożycia żywności z wysokim udziałem AGE możemy przedłużyć życie zwierząt (9).

    Które produkty zawierają duże stężenie AGE?

    Spójrzmy na tabelkę z zawartością związków na 100g produktu

    age

    (źródło: thepaleodiet.com).

    Generalnie powyższe dane można uprościć w kilku podpunktach.

    Produkty zawierające dużo AGEs to:

    • produkty zawierające cukier: cukierki, ciasteczka, herbatniki, ciasta, napoje gazowane, pasty i sosy,
    • przetworzone mięso takie jak wędliny, przetwory i konserwy mięsne,
    • przetworzony nabiał,
    • tłuszcze trans – margaryny, kremy,
    • wysoce smażone produkty typu faworki, frytki, etc.

    Produkty zawierające mało AGEs to:

    • świeże warzywa,
    • świeże owoce,
    • owoce morza,
    • produkty poddawane obróbce termicznej w sposób krótki,
    • surowa i nieprzetworzona żywność.

     

    Warto również wiedzieć, że sposób przyrządzenia potraw ma wpływ na obecność AGE. Co robić, aby zmniejszyć AGE?

    • gotować w wolnowarze,
    • przygotowywać produkty wrzucając je do wrzątku i możliwie jak najkrócej,
    • robić na parze,
    • używać niskich temperatur do obróbki,
    • używać dużo świeżych lub suszonych ziół i przypraw,
    • marynować produkty w occie jabłkowym, cytrynie, sosach opartych na cytrusach (cytryny, limonki, etc.).

     

     

    Źródła:

    • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20459381
    • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20299674
    • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25786107
    • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3342583/
    • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25160075
    • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21275816
    • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24266871
    • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25757448
    • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25231200
    • “Zaawansowane produkty glikacji (AGE) w organizmie – powstawanie, losy, interakcja z receptorami i jej następstwa”, Maria Warwas, Agnieszka Piwowar, Grzegorz Kopiec, Katedra i Zakład Biochemii Farmaceutycznej Akademii Medycznej we Wrocławiu,
    • “Advanced Glycation End Products”, Lori Zanteson, Today’s Dietitian, Vol. 16 No. 3 P. 10

     

     Autorką tego artykułu jest Karolina Gołaś. Doradca żywieniowy, studentka dietetyki, szczególnie zainteresowana dietetyką sportową oraz kliniczną. Wyznaje holistyczne podejście do człowieka poprzez zdrowe odżywianie, sport, sen, odpoczynek i równowagę psychiczną w celi poprawy sprawności i kondycji, samopoczucia, leczenia chorób dietozależnych i dolegliwości.

    Po godzinach miłośniczka treningu siłowego, biegania i wszelkiej aktywności ruchowej. Prowadzi bloga Analityka Dietetyczna, lubi mięso i dobrą kawę ;)

    Jeden komentarz

    Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

    Do góry